Söylemin Düzeni

Toplum söylemin tesadüf, güç ve arzu taşıyan üretimini denetleyip seçer ve dağıtır.

Mikrofonun kime verildiği toplantı sonucunu değiştirir.

Foucault'nun sorusu yalnız söylenen içeriğe değil, sözün ortaya çıkmasını yöneten düzene gider; dolaşım hakkı bazı ifadeleri olay ve otorite hâline getirir.

Her düzenleme baskı değildir.

Koordinasyonla susturma arasındaki çizgiyi görmek gerekir.

Her konuda, her yerde ve herkesin konuşmasına izin verilmez; konu, durum ve konuşan kişi birlikte sınırlandırılır.

Çalışan işyerinde ücret konuşunca uygunsuz sayılır.

Mahremiyet ve güvenlik bazı sınırlar gerektirir.

Yasağın kimi ve hangi gücü koruduğunu sormak gerekir.

Tarih boyunca bazı kişilerin sözü anlamsız gürültü sayılmış, bazen de gizemli hakikat gibi ayrı yere konmuştur.

Hastanın cümlesi kendi deneyimi yerine yalnız belirti olarak kaydedilir.

Klinik değerlendirme bütünüyle keyfî değildir.

Kişinin söz hakkıyla bakım ihtiyacını birlikte korumak gerekir.

Neyin doğru söz sayılacağı yalnız kanıta değil kurum, eğitim ve tarihsel doğrulama düzenine de bağlıdır.

Laboratuvar makalesi belirli biçim ve yetkiyle duyulur.

Kurumsal koşul gerçeği keyfî yapmaz.

Kanıtla erişim ve kaynak dağılımını ayrı incelemek gerekir.

Yorum yeni söz üretirken kutsal veya kurucu metne geri bağlanarak yeniliği sınırlar.

Mahkeme her yeni vakada eski maddeyi yeniden açıklar.

Yorum hem metnin henüz söylenmemiş anlamını açma vaadi taşır hem de yeni sözün değerini ilk metne bağlı tutarak söylem alanını düzenler.

Yorum ortak süreklilik sağlar.

Metnin otoritesiyle yeni bağlamın hakkını dengelemek gerekir.

Yazar adı metinleri sınıflandıran, sorumluluk ve değer dağıtan bir işlev görür.

İmzasız not sıradan, ünlü düşünürün notu arşivlik sayılır.

Bu işlev her söylemde aynı çalışmaz; bilimsel önermede doğrulanabilirlik öne çıkarken edebiyatta ad, metinleri bir bütün ve mülkiyet alanı olarak kurabilir.

Gerçek kişi ve emek bütünüyle önemsiz değildir.

İsim etkisiyle metindeki kanıtı ayırmak gerekir.

Disiplin neyin nesne, yöntem ve kabul edilebilir önerme sayılacağını belirleyerek sonsuz söz içinden alan kurar.

Astrolojik tahmin fizik dergisinin oyununa giremez.

Bir önerme doğru olmadan önce disiplinin tanıdığı kavram, nesne ve tekniklerle kurulmuş olmalıdır; aksi hâlde değerlendirme alanına bile kabul edilmeyebilir.

Disiplin güvenilir bilgi üretir.

Sınırın yeni soruyu gereksizce dışlayıp dışlamadığını sınamak gerekir.

Bir önerme olgusal olarak doğruya yakın olsa bile dönemin disiplin kurallarına uymadığı için bilimsel söylemde görünmez kalabilir.

Yeni bulgu uygun kavram ve yöntem olmadan ciddiye alınmaz.

Dışlanma her aykırı fikri dâhi yapmaz.

Aykırılığı bağımsız kanıt ve tekrar ile sınamak gerekir.

Ritüel, eğitim ve yeterlilik kimin hangi söz konumuna girebileceğini sınırlar.

Doktor reçete yazar, hasta aynı kâğıdı yazamaz.

Böylece söylem sınırsız bireysel ifade olarak değil, belirli konumların doldurulmasıyla işler; kişi konuşur ama sözün yetkisi kurumsal rolle birlikte oluşur.

Uzmanlık güvenlik sağlayabilir.

Yetkinliğin şeffaf, erişilebilir ve itiraza açık olması gerekir.

Söylem ritüeli beden, zaman, mekân ve unvanı düzenleyerek sözün gücünü üretir.

Yemin, cübbe ve kürsü mahkeme cümlesini gündelik sözden ayırır.

Ritüel kimin konuşacağını, hangi söz dizisini kullanacağını ve dinleyenin nasıl karşılık vereceğini önceden düzenleyerek söylemin etkisini tekrarlanabilir kılar.

Ritüel tek başına meşruiyet kanıtı değildir.

Biçimin arkasındaki hesap verme ve kanıtı görmek gerekir.

Bazı gruplar özel bilgi ve konuşma biçimini koruyup üyeler arasında dolaştırır.

Meslek jargonu iç iletişimi kolaylaştırır, dışarıdakini uzak tutar.

Bilginin içeride dolaşımı aidiyeti güçlendirirken dışarı aktarımı sınırlar; üyelik yalnız bilgiye sahip olmak değil, onu uygun biçimde kullanmayı öğrenmektir.

Ortak dil teknik hassasiyet sağlayabilir.

Jargonu gerektiğinde açık dile çevirmek gerekir.

Doktrin sözü yalnız doğru içeriğe değil konuşanın gruba bağlılığına göre kabul edip kişiyi de cümleye bağlar.

Aynı söz üyeden sadakat, yabancıdan tehdit sayılır.

Doktrin iki yönlü denetim kurar: cümleleri ortak ölçüte bağlarken konuşanları da kabul ettikleri cümleler üzerinden birbirine tanıtır ve sınırlar.

Ortak ilke dayanışma yaratabilir.

İddianın kanıtını konuşanın kimliğinden ayırmak gerekir.

Eğitim söyleme erişim verirken hangi bilgi ve konuşma biçiminin meşru olduğunu da dağıtır.

Diploma bazı kapıları açar, başka deneyim bilgisini değersizleştirir.

Okul yalnız bilgiyi aktaran nötr kanal değildir; söylemle birlikte onu kullanma hakkını, yeterlilik belgesini ve toplumsal konumu da paylaştırır.

Eğitim hareketlilik ve eleştiri sağlar.

Müfredat ve erişimde dışarıda kalan sesleri görmek gerekir.

Araştırma söylemin kaynağında özgür yaratıcı özne yerine üretimi sınırlayan mekanizmaları aramalıdır.

Büyük konuşmacı anlatısı yerine kürsü, arşiv ve seçim kuruluna bakılır.

Bu ilke görünürde üretken olan yazar, disiplin ve yorumun aynı zamanda eleme yaptığını gösterir; bolluğun arkasındaki sınırlama işlemleri araştırmanın nesnesi olur.

Yapı vurgusu kişisel yaratıcılığı silmemelidir.

Kişiyle onu mümkün kılan düzeni birlikte incelemek gerekir.

Söylemi tek ilerleyen bilinç yerine tarihsel olaylar, kopuşlar ve özgül pratikler dizisi olarak incelemek gerekir.

Bir tıbbi kavram belirli hastane ve kayıt tekniğiyle doğar.

Kopuş geçmiş sürekliliklerini yok etmez.

Değişen kural ve süren alışkanlığı birlikte haritalamak gerekir.

Söylem yalnız fikir değil arşiv, kurum, beden ve yaptırımla gerçek sonuç üreten maddi pratiktir.

Bir tanı cümlesi tedavi, sigorta ve kimlik yolunu değiştirir.

Dil maddi nedeni tek başına açıklamaz.

Sözün kurum üzerinden hangi eyleme dönüştüğünü izlemek gerekir.