Yapay zekâyla oluşturulmuş ön okuma rehberi · Kitabın yerini tutmaz
Koleksiyon #163Girişimci Devlet
Büyük teknolojik sıçramaları yalnız cesur özel girişimcilerin yapmadığını; devletin belirsiz, uzun vadeli ve pahalı araştırmalarda risk alıp yeni pazarlar kurduğunu gösteren ekonomi politik çalışması.
25-50 sayfalık PDF'yi indirÇevrimdışı okumak için
Giriş
Akıllı telefonun kapağında şirket logosu vardır; fakat içindeki internet, GPS, dokunmatik ekran ve ses tanıma yıllarca kamu bütçesiyle desteklenen araştırmalara dayanır. Mazzucato görünmeyen yatırımcının kim olduğunu sorar ve başarı hikâyesinin fotoğrafını genişletir.
21 duraklık okuma rotasını açBölüm 1/21
- 01Bu kitap nasıl okunmalı?
- 02Devlet yalnız gece bekçisi mi?
- 03Piyasa düzeltmekten pazar kurmaya
- 04Belirsizlik hesaplanabilir riskten farklıdır
- 05Temel araştırmanın görünmeyen yolu
- 06Yenilik doğrusal bir merdiven değildir
- 07İnternetin kamusal kökleri
- 08GPS, dokunmatik ekran ve ses tanıma
- 09İlaçta kamu riski, özel fiyat
- 10Ulusal sağlık kurumlarının sabırlı sermayesi
- 11Yeşil dönüşüm kendiliğinden gelmez
- 12Devlet başarısız olursa ne olur?
- 13Risk toplumsal, ödül özel
- 14Vergi ve geri dönüş
- 15Misyon: Aya gitmekten iklimi onarmaya
- 16Devlet kapasitesi nasıl kurulur?
- 17Başarı hikâyesini yeniden yazmak
- 18Kitabın kolay yanlış anlaşılacağı yer
- 19Kitap hakkında süren tartışma
- 20Bugüne taşınan üç soru
- 21Bir cümlede kitabın özü
BAŞLANGIÇ
Bu kitap nasıl okunmalı?
Büyük teknolojik sıçramaları yalnız cesur özel girişimcilerin yapmadığını; devletin belirsiz, uzun vadeli ve pahalı araştırmalarda risk alıp yeni pazarlar kurduğunu gösteren ekonomi politik çalışması.
Kitap ABD, ilaç, biyoteknoloji, temiz enerji ve Apple örneklerine ağırlık verir. Rehber devletin her yatırımını iyi saymaz; yön, sabır, uzmanlık, denetim ve kamu payı koşullarını ayrı tutar.
Özel fon henüz müşterisi olmayan bir teknolojiye beş yıl beklemeyi riskli bulur. Kamu laboratuvarı ise on yıllık araştırmaya başlar; sonuç alınca şirketler ürünü hızla pazara taşır. Başarı özel, ilk belirsizlik kamusal görünür.
BİRİNCİ KISIM · ESKİ HİKÂYE
Devlet yalnız gece bekçisi mi?
Yaygın anlatı devleti piyasa aksadığında tamir yapan yavaş görevli, özel sektörü ise yeniliğin tek dinamik kaynağı gibi gösterir.
Belediye çukuru kapatır, girişimci yeni araç yapar denir; oysa aracın kullandığı uydu ve ağ altyapısı uzun kamu yatırımından doğabilir.
Kamu bürokrasisinin başarısızlıkları gerçektir ve romantikleştirilmemelidir.
Bir yenilik haberinde son üründen önceki araştırma, altyapı ve eğitim zincirini geriye doğru izlemek gerekir.
BİRİNCİ KISIM · YÖN
Piyasa düzeltmekten pazar kurmaya
Girişimci devlet yalnız mevcut piyasanın hatasını düzeltmez, henüz talep ve şirket bulunmayan alanlarda hedef belirleyip pazarın doğmasını sağlayabilir.
Uzay programı roket siparişi verirken malzeme, yazılım ve iletişim alanlarında daha önce olmayan tedarik ağları kurar.
Devletin yön seçmesi yanlış teknolojiye kaynak kilitleme riski taşır.
Hedefin kamusal sorunla bağını, alternatifleri ve vazgeçme ölçüsünü baştan açık yazmak gerekir.
İKİNCİ KISIM · UZUN VADE
Belirsizlik hesaplanabilir riskten farklıdır
Radikal yenilikte olasılıklar ve pazar bilinmediği için özel yatırımcı erken aşamada bekleyebilir; kamu belirsizliği üstlenebilir.
Yeni molekülün işe yarayıp yaramayacağı, on yıl sonraki düzenleme ve kullanıcı henüz belli değildir.
Kamu parası sınırsız sabır demek değildir; aşamalı değerlendirme gerekir.
Bir projede bilinen risk, bilinmeyen belirsizlik ve öğrenme hedefini ayrı sütunlarda göstermek gerekir.
İKİNCİ KISIM · BİLGİ
Temel araştırmanın görünmeyen yolu
Kısa vadede ürüne dönüşmeyen temel araştırma yıllar sonra çok farklı sektörlerin ortak zemini olabilir.
Kuantum fiziği çalışması yapılırken akıllı telefon kamerası planlanmamıştır ama sensör teknolojisinin yolu açılmıştır.
Her temel araştırma ticari sonuç üretmez ve değeri yalnız satışla ölçülemez.
Araştırma bütçesinde bilgi, insan yetiştirme ve toplumsal kapasiteyi de getiri olarak değerlendirmek gerekir.
İKİNCİ KISIM · AĞ
Yenilik doğrusal bir merdiven değildir
Bilimden ürüne tek yönlü sıra yerine laboratuvar, kullanıcı, üretici, düzenleyici ve finansman arasında geri bildirimli ağ çalışır.
Hastane yeni cihazı dener, sorun mühendise döner, kamu standardı değişir ve araştırma yeni soruyla devam eder.
Ağ söylemi sorumluluğu dağıtıp başarısız kararı görünmez kılmamalıdır.
Bir yenilik ekosisteminde para kadar bilgi ve sorun geri bildirimlerinin hangi yönde aktığını çizmek gerekir.
ÜÇÜNCÜ KISIM · DİJİTAL ALTYAPI
İnternetin kamusal kökleri
İnternetin temel protokolleri ve ağ deneyleri savunma ve üniversite kamu programlarının uzun vadeli finansmanıyla gelişti.
Bugün tek dokunuşla alışveriş yapan kullanıcı, onlarca yıl önce birbirine bağlanan araştırma bilgisayarlarının mirasını kullanır.
Kamu kökü sonraki özel tasarım ve ölçekleme başarısını değersizleştirmez.
Bir platformun değerini konuşurken altyapı, standart, veri ve son hizmet katkılarını ayrı görmek gerekir.
ÜÇÜNCÜ KISIM · AKILLI TELEFON
GPS, dokunmatik ekran ve ses tanıma
Akıllı telefonun devrimci görünen birçok bileşeni kamu programlarının desteklediği araştırma ve satın alma yoluyla olgunlaştı.
Yol bulan telefon uydu ağına, parmağı izleyen ekran malzeme araştırmasına, sesli komut yıllarca süren dil çalışmalarına yaslanır.
Bileşenlerin üründe ustaca birleşimi ve kullanıcı deneyimi özel şirketin gerçek katkısıdır.
Başarı öyküsünde temel bileşen, bütünleştirme, tasarım, üretim ve pazarlamayı adil biçimde paylaştırmak gerekir.
DÖRDÜNCÜ KISIM · SAĞLIK
İlaçta kamu riski, özel fiyat
Birçok önemli ilacın erken biyomedikal araştırması kamu fonuna dayanırken kârlı ürünün patent ve fiyat geliri özel elde yoğunlaşabilir.
Vergiyle desteklenen molekül çalışması şirkete lisanslanır, hasta yıllar sonra aynı ilaca yüksek bedelle erişir.
Şirketler klinik deney, başarısız aday ve üretim riskini de taşır.
Bir ilacın tüm yatırım zincirini, vergi desteğini, fiyatını ve erişim koşulunu birlikte incelemek gerekir.
DÖRDÜNCÜ KISIM · PORTFÖY
Ulusal sağlık kurumlarının sabırlı sermayesi
Kamu sağlık kurumları tek kazanan seçmek yerine çok sayıda araştırma hattını uzun süre destekleyerek bilgi portföyü kurar.
Yüz laboratuvardan çoğu sonuç vermese de birkaç buluş bütün tedavi alanını değiştirebilir.
Portföy mantığı zayıf projeyi sonsuza kadar sürdürmek için bahane olamaz.
Başarı oranını tek projede değil portföyde ölçerken şeffaf durdurma ve paylaşma kuralları koymak gerekir.
BEŞİNCİ KISIM · TEMİZ TEKNOLOJİ
Yeşil dönüşüm kendiliğinden gelmez
Karbon maliyeti, altyapı ve uzun öğrenme süresi nedeniyle temiz enerji dönüşümü hedefli kamu yatırımı ve düzenleme ister.
Şarj ağı yokken kimse elektrikli araç almaz, araç yokken şirket şarj ağı kurmaz; kamu ilk düğümü çözebilir.
Yanlış sübvansiyon kirli şirketi koruyabilir veya siyasi kayırma yaratabilir.
Desteği emisyon, öğrenme, yerli kapasite ve süre sonu ölçülerine bağlamak gerekir.
BEŞİNCİ KISIM · HATA
Devlet başarısız olursa ne olur?
Girişimci yatırım deneme ve başarısızlığı içerir; yalnız kamu hatasını skandal, özel hatayı doğal risk saymak çift standarttır.
On güneş enerjisi girişiminden biri batar, diğerinin teknolojisi bütün maliyeti düşürür.
Kamu hatası yurttaş parasını kullandığı için güçlü denetim ve açıklama borcu taşır.
Projeyi sonuçtan sonra yargılamak yerine başlangıç kanıtı, süreç öğrenmesi ve çıkar çatışmasını birlikte değerlendirmek gerekir.
ALTINCI KISIM · PAYLAŞIM
Risk toplumsal, ödül özel
Kamu başarısızlığın maliyetini üstlenip başarı gelirinden pay almazsa yeni yatırımlar için kaynak ve toplumsal meşruiyet aşınır.
Devlet şirkete ucuz kredi verir; ürün tutunca hissedar kazanır, tutmayınca borç vergiye kalır.
Kamu getirisi yalnız nakit değil istihdam, sağlık ve bilgi olabilir.
Destek sözleşmesinde telif, hisse, fiyat şartı, vergi, açık lisans ve toplumsal yarar seçeneklerini birlikte düşünmek gerekir.
ALTINCI KISIM · KAMU PAYI
Vergi ve geri dönüş
Yenilikçi şirketlerin vergi kaçırması veya kârı başka yere taşıması kamunun ilk yatırımını yeni kuşak projelere döndürmesini zorlaştırır.
Kamu altyapısıyla büyüyen firma patent gelirini düşük vergili ülkeye kaydırır ve araştırma bütçesi daralır.
Aşırı vergi ve belirsiz kural yatırım kararını olumsuz etkileyebilir.
Vergi tartışmasında oran kadar kamu katkısı, gerçek faaliyet yeri ve uzun vadeli yeniden yatırım etkisini görmek gerekir.
YEDİNCİ KISIM · ORTAK HEDEF
Misyon: Aya gitmekten iklimi onarmaya
Açık ama tek teknolojiye kilitlenmeyen toplumsal misyonlar farklı kurum ve şirketleri ölçülebilir büyük sorun etrafında harekete geçirebilir.
Ay görevi tek vida tarifi vermez; malzeme, hesaplama ve iletişim ekiplerini somut tarihe ve sonuca bağlar.
Slogan gibi geniş misyon hesap verme sağlamaz.
Misyonu zaman, hedef nüfus, ölçü, portföy ve yurttaş katılımıyla tanımlamak gerekir.
YEDİNCİ KISIM · KURUM
Devlet kapasitesi nasıl kurulur?
Cesur kamu yatırımı uzman personel, kurumsal hafıza, koordinasyon ve hatadan öğrenme kapasitesi olmadan yalnız bütçe dağıtımına dönüşür.
İyi mühendisleri tutamayan kurum, şirket teklifini değerlendiremez ve danışmana bağımlı kalır.
Kapasite bahanesiyle kapalı teknokrasi kurmak demokratik denetimi zayıflatır.
Kurumun maaş, veri, değerlendirme, şeffaflık ve yurttaş geri bildirimi altyapısını birlikte güçlendirmek gerekir.
SEKİZİNCİ KISIM · SONUÇ
Başarı hikâyesini yeniden yazmak
Yeniliği yalnız yalnız kahraman girişimciye bağlayan masal kamu katkısını gizler; daha doğru anlatı kolektif risk ve karşılıklı ödül düzeni kurar.
Sahnedeki ürünü tanıtan yönetici alkış alır, perde arkasındaki öğretmen, laboratuvar ve altyapı görünmez kalır.
Kolektif başarı bireysel yaratıcılığı silmek anlamına gelmez.
Bir ürünün öyküsünü ilk bilimsel sorudan kullanıcıya kadar aktör ve kaynak haritasıyla anlatmak gerekir.
SON DURAKLAR · SINIR
Kitabın kolay yanlış anlaşılacağı yer
Mazzucato devletin özel sektörün yerine geçmesini veya her kamu harcamasının yenilikçi olduğunu söylemez. Özel girişim, üretim ve pazarlama önemlidir; mesele ilk riski ve ödülü dürüst paylaşmaktır.
Bir bakanın sevdiği şirkete para vermesi girişimci devlet değildir. Açık misyon, uzman değerlendirme, portföy, şeffaf hata ve kamuya dönüş koşulları yoksa kavram yalnız süs olur.
Girişimci Devlet için doğru okuma, güçlü cümleyi tek başına taşımak yerine onu destekleyen örneği ve sınırını da birlikte hatırlamaktır.
SON DURAKLAR · TARTIŞMA
Kitap hakkında süren tartışma
Kitap yenilik politikası tartışmasını etkiledi; Avrupa Birliği ve birçok ülkede görev odaklı kamu yatırımı, yeşil dönüşüm ve kamu getirisi konuşmalarına girdi.
Seçilmiş başarı örneklerine fazla yaslandığı, devlet başarısızlığı ve siyasi kayırmayı küçümsediği, ABD savunma modelinin başka ülkelere kolay taşınamayacağı yönünde itirazlar aldı.
Girişimci Devlet bugün hâlâ okunuyorsa bunun nedeni yalnız verdiği cevaplar değil, itirazların bile çevresinde dönmeye devam ettiği güçlü sorulardır.
SON DURAKLAR · BUGÜN
Bugüne taşınan üç soru
İlk belirsizliği kim taşıdı? Başarı geliri kime döndü? Yatırım mevcut pazarı mı onardı, yeni yön mü kurdu?
Kullandığınız bir teknolojiyi seçip beş durağını araştırın: temel bilim, kamu programı, özel geliştirme, altyapı ve fiyat. Her durakta riski kimin aldığını yazın.
Girişimci Devlet bu soruların hemen cevaplanmasını beklemez.
SON DURAKLAR · ÖZ
Bir cümlede kitabın özü
Radikal yenilik çoğu kez kolektif ve kamusal riskle başlar; adil düzen, yalnız başarıyı kutlamak değil ödülü yeni toplumsal yatırımlara geri döndürmektir.
Akılda tutulacak son görüntü, turuncu, lacivert ve elektrik yeşili tonlarında kamusal laboratuvardan çıkan ışık yollarının uyduya, ilaca, rüzgâr türbinine ve akıllı telefona dönüştüğü canlı bir yenilik şehridir.
Girişimci Devlet adlı özgün eseri okumak, burada sadeleştirilen yolun ritmini, kanıtlarını ve yazarın kendi sesini görmenin tek yoludur.