Kurumlar Kurumsal Değişme ve Ekonomik Performans

Kurumlar insanlar arası etkileşimin kuralları, örgütler bu kurallar içinde amaç peşindeki oyunculardır. Futbol kuralı ile takım aynı şey değildir.

Şirket vergi yasası altında strateji kurar; yasa kurum, şirket örgüttür. Şirket kuralı değiştirmek için lobi de yapabilir.

Gerçek hayatta oyuncular kuralları biçimlendirdiği için ayrım analitik ama geçirgendir.

Bir sorunda başarısız oyuncuyu suçlamadan önce oyunun ödül ve ceza kuralını çıkarın.

Anayasa, yasa, sözleşme ve mülkiyet hakkı resmî kurumları oluşturur. Kâğıt üzerindeki açık sınırlar beklentiyi ve yatırım kararını şekillendirir.

Kiracı sözleşmesi iki tarafın hangi onarımı yapacağını önceden söyler; belirsiz kavga maliyeti azalır.

Yazılı kural uygulanmıyorsa sembol olarak kalır. Metin kadar icra kapasitesi önemlidir.

Bir hakkın yalnız yazılı olup olmadığını değil ihlal edildiğinde ne olduğunu sorun.

Gelenek, ayıp, güven ve davranış kodları resmî yasadan yavaş değişen kurumlar olabilir. İnsan çoğu davranışını mahkeme korkusuyla değil çevrenin beklentisiyle düzenler.

Sıraya kaynak yapmak çoğu yerde küçük sosyal tepkiyle engellenir; polis maddesi okunmaz.

Yazısız kural dayanışma kadar ayrımcılık da üretebilir.

Bir resmî reformun hangi yazısız alışkanlıkla çatışacağını önceden görün.

Kuralın işlemesi ihlalin fark edilmesine, tarafsız karara ve yaptırımın uygulanmasına bağlıdır. Güvenilir uygulama olmadan sözleşme maliyetli kâğıttır.

Maçta hakem yoksa en açık ofsayt kuralı bile kavga çıkarabilir.

Çok sert yaptırım her zaman daha iyi uygulama değildir; keyfî ve pahalı denetim yeni işlem maliyeti yaratır.

Kuralın izleme, itiraz ve uygulama zincirindeki en zayıf halkayı bulun.

Bilgi aramak, güveni sınamak, sözleşme yapmak ve hakkı korumak değişimin görünmeyen maliyetleridir. Kurumlar bu sürtünmeyi azaltabilir veya büyütebilir.

İkinci el telefon alırken saatlerce araştırma, ekspertiz ve sahtekârlık kaygısı ürün fiyatına görünmez maliyet ekler.

Sıfır işlem maliyeti gerçekçi değildir; bazı denetim maliyeti güven için gereklidir.

Bir alışverişte para dışında harcanan zaman, bilgi ve korunma maliyetini hesaplayın.

Kişi emeğinin sonucunu koruyabileceğine inanırsa bakım ve yatırım yapma isteği artabilir. Mülkiyet hakkının tanımı kimlerin kaynağa erişeceğini de belirler.

Bahçeyi gelecek yıl da kullanacağını bilen çiftçi toprağı iyileştirir; her an elinden alınabilecekse hızlı ürün seçer.

Özel mülkiyet tek etkili düzen değildir; ortak kaynaklar uygun kurallarla başarılı yönetilebilir.

Bir hakkın yatırım teşvikiyle dışlanan insanların erişimini birlikte değerlendirin.

Tekrarlanan ilişki, itibar ve güven işbirliğini kolaylaştırır; tek seferlik ve kimliği belirsiz değişimde hile cazip olabilir. Kurumlar geleceği ve bilgiyi düzenler.

Her hafta aynı pazarda satış yapan esnaf kötü mal verirse müşteriyi kaybeder; yol kenarındaki tek seferlik satıcı aynı bedeli hissetmeyebilir.

Topluluk güveni dışarıdakini dışlama ve kartel kurma aracı da olabilir. Bu sınır, kitabı değersizleştirmez.

İşbirliğini teşvik eden tekrar, bilgi ve yaptırım koşullarını belirleyin.

Örgütler mevcut ödüllere göre beceri geliştirir. Kural üretimi değil bağlantıyı ödüllendiriyorsa şirketler yenilik yerine ilişki ağına yatırım yapar.

İhale şeffafsa firma ürün geliştirir; karar tanıdığa bağlıysa en iyi departman mühendislik değil aracılık olur.

Örgütler yalnız pasif uyum sağlamaz, kuralları kendi çıkarına çevirmeye çalışır.

Bir kurumun hangi beceriyi ödüllendirip hangisini değersizleştirdiğini gözleyin.

Kötü sonuç veren kural güçlü gruplara yarar sağlayabilir ve değişim maliyeti yaratabilir. Toplum otomatik olarak en verimli kuruma geçmez.

Herkesi bekleten imza zinciri yurttaşa zarar verir ama aracıların ve makam sahiplerinin gücünü korur.

Verimsizlik kime göre sorusu önemlidir; toplam kayıp içinde bazı aktörler kazanıyor olabilir.

Bir kötü kuralın kaldırılmasına kimin neden direndiğini teşvikleriyle açıklayın.

Geçmişteki küçük seçimler öğrenme, yatırım ve alışkanlık biriktirerek gelecekteki seçenekleri daraltır. Bugünkü kurum yalnız bugünün en iyi hesabıyla anlaşılmaz.

Yanlış yerde açılan ilk yol çevresinde evler kurulunca yıllar sonra taşımak çok pahalı olur.

Yol bağımlılığı değişimin imkânsız olduğu kadercilik değildir. Şok ve koalisyonlar yönü değiştirebilir.

Bir bugünkü sorunun hangi eski karar ve yatırımla kilitlendiğini bulun.

Bir kurum yaygınlaştıkça öğrenme, ağ ve beklenti avantajı kazanır; alternatif teknik olarak iyi olsa bile geçiş zorlaşır.

Herkes aynı klavye düzenini öğrenince başka düzen hızlı olsa bile eğitim ve uyumluluk maliyeti değişimi engeller.

Her kalıcılık artan getiri değildir; ideoloji ve güç de rol oynar.

Bir standardın üstün olduğu için mi, herkes kullandığı için mi sürdüğünü sorun.

İnsan eksik bilgiyle dünyayı zihinsel modeller üzerinden yorumlar. İdeoloji hangi kuralın adil ve mümkün göründüğünü etkiler, aynı veriden farklı reformlar çıkarabilir.

Fiyat artışını biri açgözlülük, diğeri kıtlık, başkası yanlış para politikası diye görür; önerileri modele göre değişir.

İnançları yalnız çıkar maskesi saymak yetersizdir; insanlar gerçekten yanlış veya farklı modellere inanabilir.

Politika tartışmasında veri anlaşmazlığıyla dünya modeli anlaşmazlığını ayırın.

Kurumlar genellikle büyük devrimden çok kural ve uygulamadaki küçük pazarlıklarla değişir. Bugünkü küçük düzeltme gelecekte farklı bir yol açabilir.

Her yıl eklenen tek şeffaflık maddesi zamanla ihale kültürünü değiştirebilir.

Kademelilik ağır adaletsizlikte yetersiz olabilir; devrimler de resmî kuralı hızla değiştirebilir.

Kısa vadede uygulanabilir adımın uzun vadeli teşvik yönünü kontrol edin.

Anayasa bir gecede değişebilir; güven, beceri ve yazısız kurallar aynı hızda değişmez. Eski davranış yeni kurumun içine sızabilir.

Yeni bilgisayar sistemi kurulur ama çalışanlar eski kâğıt defteriyle devam eder; teknoloji ile rutin ayrılır.

Yazılı reform yine önemlidir ve zamanla yeni alışkanlık oluşturabilir.

Reform planına eğitim, uygulama ve eski çıkarların direncini ekleyin.

Başarılı ülkenin yasasını kopyalamak aynı sonucu vermeyebilir; uygulama, güven, siyasal güç ve tarih farklıdır. Kurumsal paket yerel teşviklerle uyum ister.

Başka okulun yönetmeliğini alan müdür aynı öğretmen kültürü ve veli güveni olmadan yalnız dosyayı taşır.

Yerellik bahanesi evrensel iyi uygulama ve öğrenmeyi reddetmemelidir. Bu sınır, kitabı değersizleştirmez.

Bir modelin görünür kuralı yanında onu taşıyan görünmez koşulları listeleyin.

Kurumlar üretim kadar dağılım, güvenlik ve siyasi katılımı da biçimlendirir. Yüksek toplam gelir bazı gruplar için güvencesizlikle birlikte olabilir.

Fabrika üretimi artarken atık köy suyunu bozuyorsa tek sayı toplum performansını anlatmaz.

North'un çerçevesi çoğunlukla ekonomik performansa odaklanır; çevre ve eşitlik ayrıca eklenmelidir.

Başarı ölçüsüne kazananlar, kaybedenler ve uzun vadeli maliyeti dahil edin.