Kişisel düşünce arşivi Zihin Gezgini

Araştırma masası · Yapay zekâ destekli çalışma

Felsefe Tarihi

Fikirlerin ve Teorilerin 10 Ciltlik Entelektüel Serüveni

Thales'ten başlayıp Sokrates'e, Orta Çağ dogmalarına, Aydınlanma Çağı'na, varoluşçuluğa ve modern bilim felsefesine uzanan düşünce tarihinin 100 büyük durağı.

PDF olarak indir
Felsefe Tarihi kapağı

Giriş ve sunuş

Bu eser, Antik Yunan doğa filozoflarının Presokratik 'arkhe' arayışından başlayarak Sokrates, Platon ve Aristoteles'in kurucu sistemlerine, Orta Çağ dogmatizminden aklın aydınlanma uyanışına, 19. yüzyılın ideolojik sistemlerinden modern varoluşçuluk ve analitik felsefeye uzanan entelektüel düşünce tarihidir. İnsan zihninin hakikat, ahlak, bilgi ve varlık üzerine ürettiği en sarsıcı 100 felsefi fikri inceler.
100 bölümün fihristini aç
  1. Bölüm 1: ThalesMitolojik tanrıları tahtından indiren Thales, evreni yine doğayla açıklayarak aklı özgür kıldı.
  2. Bölüm 2: Anaksimandros ve Sınırsızlık (Apeiron) KavramıFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  3. Bölüm 3: AnaksimenesFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  4. Bölüm 4: PythagorasFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  5. Bölüm 5: HerakleitosHerakleitos'un akışında duran ateş, evrendeki tek sabit gerçeğin değişim olduğunu gösterdi.
  6. Bölüm 6: ParmenidesDuyuların illüzyonuna karşı sadece Varlığın değişmez birliğine inanan Parmenides, rasyonalizmin kurucusudur.
  7. Bölüm 7: Elealı Zenon ve Mantıksal Hareket ParadokslarıKendi iraden dışındaki olayları sükunetle kabul et. Ruhun sığınağı, stoacı ahlak karakteridir.
  8. Bölüm 8: EmpedoklesFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  9. Bölüm 9: Demokritos ve LeukipposFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  10. Bölüm 10: Protagoras ve SofistlerFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  11. Bölüm 11: Sokrates ve Sorgulanmamış Yaşam Yaşanmaya Değmez DüsturuSorgulanmamış bir yaşam yaşanmaya değmez. Sokrates, baldıran zehrini içerek vicdanı felsefe yaptı.
  12. Bölüm 12: Platon'un İdealar KuramıDuyular dünyasındaki her şey ideaların gölgesidir. Platon, hakikatin akılla kavranacağını gösterdi.
  13. Bölüm 13: Platon'un Mağara AlegorisiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  14. Bölüm 14: Platon'un Devlet'iFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  15. Bölüm 15: Aristoteles'in Metafizik'iHocası Platon'u seven ama hakikati daha çok seven Aristoteles, formu maddenin kalbine yerleştirdi.
  16. Bölüm 16: Aristoteles'in Nikomakhos'a Etik'iFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  17. Bölüm 17: Aristoteles'in Poetika'sıFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  18. Bölüm 18: Aristoteles'in Organon'uFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  19. Bölüm 19: Sinoplu Diyojen ve Kinik (Cynic) OkuluFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  20. Bölüm 20: Akademi ve LykeumFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  21. Bölüm 21: Kıbrıslı Zenon ve ilk Stoa (Stoicism) FelsefesiKendi iraden dışındaki olayları sükunetle kabul et. Ruhun sığınağı, stoacı ahlak karakteridir.
  22. Bölüm 22: Epikuros ve Haz FelsefesiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  23. Bölüm 23: Pyrrhon ve Sextus EmpiricusFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  24. Bölüm 24: Plotinos ve Yeni PlatonculukFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  25. Bölüm 25: Antik Hindistan'ın UpanişadlarıFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  26. Bölüm 26: Gotama Buddha ve Dört Yüce GerçekFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  27. Bölüm 27: Laozi ve DaodejingFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  28. Bölüm 28: Konfüçyüs ve Sosyal DüzenFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  29. Bölüm 29: Seneca ve Marcus AureliusKendi iraden dışındaki olayları sükunetle kabul et. Ruhun sığınağı, stoacı ahlak karakteridir.
  30. Bölüm 30: İskenderiyeli PhiloFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  31. Bölüm 31: Hippo'lu Aziz AugustinusFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  32. Bölüm 32: Boethius ve Felsefenin TesellisiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  33. Bölüm 33: Yakubi Filozof El-KindiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  34. Bölüm 34: El-Farabi ve Er-Re'yü Ehlü'l Medinetü'l FazılaFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  35. Bölüm 35: İbn Sina (Avicenna) ve 'Uçan İnsan' DeneyiHiçbir duyusal uyarı almayan uçan insan bile kendi bilincine sahiptir; ruh bedene önceldir.
  36. Bölüm 36: İbn Rüşd (Averroes) ve Aristoteles YorumculuğuFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  37. Bölüm 37: İmam Gazali ve Tehâfütü'l-FelâsifeFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  38. Bölüm 38: Musa bin Meymun (Maimonides)Felsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  39. Bölüm 39: Thomas Aquinas ve Summa TheologiaeFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  40. Bölüm 40: Ockhamlı William ve 'Ockham'ın Usturası'Gereksiz yere varlıklar çoğaltılmamalıdır. Ockham'ın usturası gereksiz tüm dogmaları kesti.
  41. Bölüm 41: Niccolò Machiavelli ve Hükümdar (Il Principe)Felsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  42. Bölüm 42: Rotterdamlı Erasmus ve HümanizmFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  43. Bölüm 43: Michel de Montaigne'in Denemeler'iFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  44. Bölüm 44: Francis Bacon ve Novum OrganumFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  45. Bölüm 45: René DescartesHer şeyden şüphe edebilirim ama şüphe etmekte olan zihnimin varlığından şüphe edemem. Cogito ergo sum!
  46. Bölüm 46: Baruch Spinoza'nın Etika'sıEvrende tek bir töz vardır, o da Tanrı veya Doğadır. İnsan bu sonsuz düzenin bir modudur.
  47. Bölüm 47: G.W. Leibniz ve MonadolojiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  48. Bölüm 48: Thomas Hobbes ve LeviathanFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  49. Bölüm 49: Blaise Pascal'ın Düşünceler'iFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  50. Bölüm 50: Giordano Bruno'nun Sonsuz Evren ve Panteist Doğa FelsefesiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  51. Bölüm 51: John Locke ve İnsan Anlığı Üzerine DenemeFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  52. Bölüm 52: George Berkeley ve İdealizmFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  53. Bölüm 53: David Hume ve Nedensellik EleştirisiNedensellik doğanın değil, zihnimizin bir alışkanlığıdır. Hume, kesinlik iddialarını yerle bir etti.
  54. Bölüm 54: Montesquieu ve Kanunların RuhuFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  55. Bölüm 55: Jean-Jacques Rousseau ve Toplum SözleşmesiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  56. Bölüm 56: Voltaire ve Akıl ÇağıFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  57. Bölüm 57: Denis Diderot ve Ansiklopedi HareketiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  58. Bölüm 58: Immanuel Kant ve Saf Aklın EleştirisiZihnimiz nesnelere uyar, nesneler de zihnimizin formlarına. Kant, felsefede Kopernik Devrimi yaptı.
  59. Bölüm 59: Immanuel Kant'ın Kategorik İmperatifi (Ödev Ahlakı)Felsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  60. Bölüm 60: Mary Wollstonecraft ve Kadın Haklarının GerekçelendirilmesiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  61. Bölüm 61: G.W.F. Hegel ve Tinin FenomenolojisiEvren ve tarih, Geist'ın kendi bilincine ve özgürlüğüne ulaşmasının diyalektik serüvenidir.
  62. Bölüm 62: Arthur SchopenhauerFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  63. Bölüm 63: Søren KierkegaardFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  64. Bölüm 64: Karl Marx ve Friedrich EngelsFilozoflar dünyayı yalnızca yorumladılar; oysa asıl sorun onu değiştirmektir.
  65. Bölüm 65: Auguste Comte ve PozitivizmFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  66. Bölüm 66: John Stuart Mill ve Utilitarianism (Faydacılık)Felsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  67. Bölüm 67: Ludwig Feuerbach ve Hristiyanlığın ÖzüFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  68. Bölüm 68: Mihail Bakunin ve AnarşizmFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  69. Bölüm 69: Ralph Waldo Emerson ve TransandantalizmFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  70. Bölüm 70: Friedrich Nietzsche'nin Erken DönemiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  71. Bölüm 71: Friedrich Nietzsche ve Böyle Buyurdu Zerdüştİnsan aşılması gereken bir köprüdür. Zerdüşt, insanlara Üstinsanı ve Güç İstencini müjdeledi.
  72. Bölüm 72: Friedrich Nietzsche ve Değerlerin Yeniden DeğerlendirilmesiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  73. Bölüm 73: Charles Sanders PeirceFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  74. Bölüm 74: William James ve PragmatizmFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  75. Bölüm 75: John Dewey ve EnstrümantalizmFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  76. Bölüm 76: Henri Bergson ve Yaratıcı EvrimFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  77. Bölüm 77: Gottlob Frege ve Dil FelsefesiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  78. Bölüm 78: Edmund Husserl ve FenomenolojiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  79. Bölüm 79: Wilhelm Dilthey ve Tinsel BilimlerFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  80. Bölüm 80: Sigmund Freud'un PsikanaliziFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  81. Bölüm 81: Ludwig Wittgenstein ve Tractatus Logico-PhilosophicusDilimin sınırları dünyamın sınırlarıdır. Üzerine konuşulamayan konusunda susmak gerekir.
  82. Bölüm 82: Bertrand Russell ve Mantıksal AtomculukFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  83. Bölüm 83: Viyana Çevresi ve Mantıksal PozitivizmFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  84. Bölüm 84: Martin Heidegger ve Varlık ve ZamanFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  85. Bölüm 85: Jean-Paul Sartre ve Varlık ve HiçlikFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  86. Bölüm 86: Albert Camus ve Başkaldıran İnsanFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  87. Bölüm 87: Simone de Beauvoir ve İkinci CinsFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  88. Bölüm 88: Adorno ve HorkheimerFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  89. Bölüm 89: Karl Popper ve Bilimsel Araştırmanın MantığıFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  90. Bölüm 90: Hannah Arendt ve Kötülüğün SıradanlığıFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  91. Bölüm 91: Michel Foucault ve Hapishanenin DoğuşuBilgi ile iktidar birdir. İktidar, okuldan hapishaneye kadar toplumun tüm hücrelerine yayılmıştır.
  92. Bölüm 92: Jacques Derrida ve YapısökümFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  93. Bölüm 93: Jean Baudrillard ve Simülasyon KuramıGerçeklik bitti, simülasyon ve hipergerçeklik başladı. Simulakralar dünyasında yaşıyoruz.
  94. Bölüm 94: Gilles Deleuze ve Félix GuattariFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  95. Bölüm 95: Thomas Kuhn ve Bilimsel Devrimlerin YapısıFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  96. Bölüm 96: Jürgen Habermas ve İletişimsel Eylem KuramıFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  97. Bölüm 97: Richard Rorty ve Aynasız Doğa FelsefesiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  98. Bölüm 98: Slavoj Žižek ve İdeolojinin Yüce NesnesiFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  99. Bölüm 99: Nick Bostrom ve Simülasyon HipoteziFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.
  100. Bölüm 100: Donna Haraway ve Siborg ManifestosuFelsefe, bilgelik arayışı olduğu kadar, insanın kendi bilincine ulaşma mücadelesidir.

Tam metin yalnızca istediğinde yüklenir; böylece sayfa hızlı açılır ve gereksiz veri tüketmez.

Sonuç

Felsefe Tarihi bize göstermektedir ki, insanlık tarihi sadece kralların ve savaşların değil, en nihayetinde fikirlerin ve teorilerin tarihidir. Hakikat arayışı hiçbir zaman bitmeyecek, her çağ kendi felsefi sorularını doğurmaya devam edecektir.